प्रातःस्मरणस्तोत्रम्

imagesLTEN3XRV

प्रातःस्मरणस्तोत्रम्

प्रातः स्मरामि ह्र्दि संस्फुरदात्मतत्वं
सच्चित्सुखं परमहंसगतिं तुरीयम् ।
यत्स्वप्नजागरसुषुप्तमवैति नित्यं
तत्ब्रह्म निष्कलमहं न च भूतसङ्घः ॥१॥

 

[પ્રાણીમાત્રના] હ્રદયમાં સ્વયં સ્ફુરી રહેલ આત્મતત્વનું હું પ્રાતઃકાળે સ્મરણ કરું છું, જે સચ્ચિદાનંદ સ્વરૂપ છે, પરમહંસ સંન્યાસીઓની પરમ ગતિ [અવસ્થા] છે, સ્વપ્ન-જાગૃત-સુષુપ્તિરૂપે ત્રણે અવસ્થાઓનું સાક્ષી [પરંતુ સ્વયં ત્રણેય અવસ્થાઓથી પર] તુરીય છે, તે નિત્ય,નિષ્કલ [નિરવય] બ્રહ્મ [જ] હું છું, આ પંચભૂતોનો સમુદાય [શરીર] હું નથી. [૧]

 

[प्राणीमात्रके] ह्रदयमें स्वयं जाग्रुत हुए आत्मतत्वका मैं प्रातंकाल स्मरण करता हुँ, जो सच्चिदानंद स्वरूप है, परमहँस सन्यासीओकी परम गति [अवस्था] है, स्वप्न-जागृत-सुषुप्त स्वरूप तीनों अवस्थाके साक्षी [लेकिन स्वयं तीनों अवस्थासे अलग] तुरीय है, वह नित्य, निषकल [निरवय] ब्रह्म ही मैं ही हुँ, लेकिन यह पंचभूतके समुदाय यानी की शरीर मैं नहीं हुँ । [१]

 

प्रातर्भजामि मनसो वचसामगम्यं
वाचो विभान्ति निखिला यदनुग्रहेण ।
यन्नेति नेतिवचनैर्निगमा अवोचुः
तं देवदेवमजमच्युतमाहुरग्रूयम ॥२॥

 

મન અને વાણી માટે જે અગમ્ય છે, [પરંતુ] જેના અનુગ્રહથી સમસ્ત વાણી [અને ક્રિયાઓ] પ્રકાશિત થાય છે, જેનું ‘આ નહી’ એવા [વ્યાવૃત્ત્યાત્મક] વચનો દ્વારા વેદો નિરૂપણ કરે છે, જેને [વિદ્વાનો] અજન્મા, અવિનાશી, સર્વશ્રેષ્ટ્ગ કહે છે, તે દેવાધિદેવનું હું પ્રાતઃકાળે ભજન કરું છું. [૨]

 

मन और वाणीके लिये जो अनुचित है, जिसके अनुग्रहसे समस्त वाणी [और क्रियाएँ] प्रकाशित होती है, जिसका ‘ये नहीं’ ऐसे [विरोधाभास] वचनोसे ही वेद निर्माण करते है, जिसे विद्वान अजन्मा, अविनाशी, सर्वश्रेष्ट्ग कहते है, वह देवाधिदेवका मै प्रातःकाल भजन करता हुँ। [२]

 

प्रातर्नमामि तमसः परमर्कवर्ण
पूर्ण सनातनपदं पुरूषोत्तमाख्यम् ।
यस्मिन्निदं जगदशेषमशेषमूर्ती
रज्ज्वां भुजङ्गम इव प्रतिभासितं वै ॥३॥

 

રજ્જુમાં સર્પની જેમ આ સંપૂર્ણ જગત નિઃસંદેહપણે જે અધિષ્ઠાન મૂર્તિમાં પ્રતિત થાય છે તે અજ્ઞાનથી પર સૂર્ય સમાન સ્વયં પ્રકાશસ્વરૂપ, પૂર્ણ, ‘પુરૂષોત્તમ’ એ નામથી ઓળખાતા સનાતન પદને હું પ્રાતઃકાળે નમન [અભેદરૂપે દર્શન] કરૂં છું. [૩]

 

रज्जुमें सर्पकी भाँति यह समस्त जगत निःसंदेह जो अधिष्ठान मूर्तिमें प्रतित है वह अज्ञानसे ऊपर सूर्य भाँति स्वयं प्रकाश भाँति पूर्ण, ‘पुरूषोत्तम’ यह नामसे पहेचाने हुए सनातन पदको मैं प्रातःकाल वंदन करता हुँ । [३]

 

श्लोकत्रयमिदं पुण्यं लोकत्रयविभूषणम्
प्रातःकाले पठेद्यस्तु स गच्छेत्परमं पदम् ॥४॥

 

ત્રણે લોકના ભૂષણ સમાન આ પવિત્ર ત્રણ શ્લોક [ના સ્તોત્ર]નું પઠન પ્રાતઃકાળે જે [મનુષ્ય] કરે છે તેને પરમ પદની પ્રાપ્તિ થાય છે. [૪]

 

तीनों लोकके आभूषण समान यह पवित्र श्लोक [स्तोत्र]का पठन प्रातःकाल जो मनुष्य करता है उसे परम पदकी प्राप्ति होती है । [४]

 

શ્રી શંકરાચાર્ય
श्री शंकराचार्य

 

ૐ નમઃ શિવાય
ॐ नमः शिवाय

Advertisements

महादेवाष्टकम

ૐ નમઃ શિવાય

ૐ નમઃ શિવાય

महादेवाष्टकम २

मोक्षलक्ष्मीगृहद्वारकवोटोद्धाटनध्वनिः ।
महादेव महादेव महादेवेत्ययं ध्वनिः ॥१॥

મહાદેવ, મહાદેવ, મહાદેવ એવો આ ધ્વનિ મોક્ષલક્ષ્મીના ઘરમાં પ્રવેશ માટેના દ્વારને ઉઘાડી નાખનારો ધ્વનિ છે.  ૧

वैवस्वतमहाराजमौलिसंगकुट्ट्नध्वनिः ।
महादेव महादेव महादेवेत्ययं ध्वनिः ॥२॥

મહાદેવ, મહાદેવ, મહાદેવ એવો આ ધ્વનિ યમરાજાના મસ્તકને સારી પેઠે કચડી નાખનાર ધ્વનિ છે.  ૨

कैलासनगरद्वारमहाघण्टारवध्वनिः ।
महादेव महादेव महादेवेत्ययं ध्वनिः ॥३॥

મહાદેવ, મહાદેવ, મહાદેવ એવો આ ધ્વનિ કૈલાસ નગરના દ્વારને ખોલાવનાર મહાન ઘંટનાદરૂપ ધ્વનિ છે.  ૩

महापातकमत्तेभत्रासकण्ठोरध्वनिः ।
महादेव महादेव महादेवेत्ययं ध्वनिः ॥४॥

મહાદેવ, મહાદેવ, મહાદેવ એવો આ ધ્વનિ મહાપાતકરૂપી મદમસ્ત હાથીના ત્રાસથી બચાવનાર સિંહરૂપ ધ્વનિ છે.  ૪

महेश्वरमहोक्षस्य घण्टाघणघणध्वनिः ।
महादेव महादेव महादेवेत्ययं ध्वनिः ॥५॥

મહાદેવ, મહાદેવ, મહાદેવ એવો આ ધ્વનિ મહેશ્વરના વાહન નંદીના ગળે બાંધેલા ઘંટનો ધણધણ ધ્વનિ છે.  ૫

मुक्त्यंगनाकरस्पर्शविवाहपटहध्वनिः ।
महादेव महादेव महादेवेत्ययं ध्वनिः ॥६॥

મહાદેવ, મહાદેવ, મહાદેવ એવો આ ધ્વનિ મુક્તિરૂપી સુંદર સ્ત્રીનો કરસ્પર્શના અંતરપટને દૂર કરનારો ધ્વનિ છે.  ૬

मत्सेवनासमायातजयश्रीदुन्दुभिध्वनिः ।
महादेव महादेव महादेवेत्ययं ध्वनिः ॥७॥

મહાદેવ, મહાદેવ, મહાદેવ એવો આ ધ્વનિ મારી સેવા કરવા માટે આવેલ જયલક્ષ્મીના દુદુંભિનો ધ્વનિ છે.  ૭

पापाटवीप्रविष्टाग्निज्वालाचटचटध्वनिः ।
महादेव महादेव महादेवेत्ययं ध्वनिः ॥८॥

મહાદેવ, મહાદેવ, મહાદેવ એવો આ ધ્વનિ પાપોના વનમાં પાપોને બાળવા માટે પ્રવેશેલા અગ્નિની જ્વાળાનો ચટચટ ધ્વનિ છે.  ૮

महादेवस्य वाग्वाल्ली चतुरक्षरपल्लवा ।
भक्तिसिध्धा भवत्येषा चतुर्वर्गफलप्रदा ॥९॥

મહાદેવની [મહાદેવ એ નામના ઉચ્ચારણરૂપી આ] વાગ્લતા ચાર અક્ષરરૂપી પાંદડાંવાળી છે. આ લતા ભક્તિપૂર્વક સેવન કરવાથી સિદ્ધ થઈને ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ એમ ચારેય વર્ગનાં ફળ આપનારી બને છે.  ૯

 

 

ૐ નમઃ શિવાય

वेदसारशिवस्तोत्रम

1374160_703610366335791_2088387292_n[1]

 

वेदसारशिवस्तोत्रम

 

पशूनां पतिं पापनाशं परेशं
गजेन्द्रस्य कृत्तिं वसानं वरेण्यम ।
जटाजूटमध्ये स्फुरदगागंवारिं
महादेवमेकं स्मरामि स्मरारिम ॥१॥

 

પશુઓના [અર્થાત સમસ્ત જીવોના] પતિ [અર્થાત રક્ષક], પાપોનો નાશ કરનાર, પરમેશ્વર, જે મૃગચર્મનું વસ્ત્ર ધારણ કરે છે, જેમની જટાજૂટની મધ્યમાંથી ગંગાજળ વહી રહ્યું છે, જે કામદેવના શત્રુ છે, એવા સર્વશ્રેષ્ઠ એકમાત્ર મહાદેવનું હું સ્મરણ કરું છું. –૧

पशुओंके [अर्थात सभी जीवोंके] स्वामी [अर्थात रक्षक], पापोका नाश करनेवाले, परमेश्वर, जो मृगचर्मके वस्त्रधारण किये हुए है, जिनकी जटाओंके मध्यसे गंगाजलकी धारा बहे जा रही है, जो कामदेवके शत्रु है ऐसे सर्वश्रेष्ठ एकमात्र महादेवका मैं स्मरण करता हुँ ।–१

 

महेशं सुरेशं सुरारार्तिंनाशं
विभुं विश्वनाथं विभूत्यंगभूषम ।
विरूपाक्षमिन्द्वर्कवह्वित्रिनेत्रं
सदानन्दमीडे प्रभुं पंचवक्रम ॥२॥

મહાન ઈશ્વર, દેવોના સ્વામી, દેવતાઓનાં દુઃખોનો નાશ કરનાર, વિભુ, સમસ્ત વિશ્વના નાથ, વિભૂતિથી વિભૂષિત અંગોવાળા, વિરૂપાક્ષ [બેથી વધુ આંખવાળા], ચન્દ્ર-સૂર્ય-અગ્નિરૂપી ત્રણ નેત્રોવાળા, સદાનંદ, પંચમુખ પ્રભુ [શિવજી]ની હું સ્તુતિ કરું છું. –૨

महान ईश्वर, देवोके स्वामी, देवताओंके दुःखोंके नाश करनेवाले, विभु, समस्त विश्वके नाथ, विभूतिसे विभूषित अंगोवाले, विरूपाक्ष [अर्थात दो से अधिक नेत्रवाले], चन्द्र-सूर्य-अग्निस्वरूप त्रिनेत्रवाले, सदानंद, पंचमुखी प्रभु [शिवजी]की मैं स्तुति करता हुँ । –२

 

गिरीशं गणेशं गले नीलवर्णं
गवेन्द्राधिरूढं गुणातीतरूपम ।
भवं भास्वरं भस्मना भूषितांग
भवानीकलवं भजे पंचवक्त्रम ॥३॥

ગિરિ અર્થાત કૈલાસ પર્વતના સ્વામી, પ્રમથાદિ ગણોના ઈશ, નીલકંઠ, નંદિ પર આરૂઢ થયેલા, સત્વાદિ ગુણોથી અતીત રૂપવાળા, સંસારના આદિકારણ, અત્યંત તેજસ્વી, ભસ્મથી વિભૂષિત અંગવાળા અને પાર્વતી જેમનાં અર્ધાંગિની છે તેવા પંચમુખ [મહાદેવજી]ને હું ભજું છું. –૩

गिरि यानी कैलास पर्वतके स्वामी, प्रमथादि गणोके ईश, नीलकंठ, नंदि पर असवार, सत्वादि गुणोसे अत्यंत स्वरूपवान, संसारके उत्पतिके कारण, अत्यंत तेजस्वी, भस्मसे विभूषित अंगवाले एवं मा पार्वती जिनकी अर्धांगिनी है ऐसे पंचमुखी [महादेवजी]का मैं स्मरण करता हुँ । –३

 

 

शिवाकान्त शम्भो शशांकार्धमौले
महेशान शूलिंजटाजूटधारिन ।
त्वमेको जगदव्यापको विश्वरूप
प्रसीद प्रसीद प्रभो पूर्णरूप ॥४॥

હે પાર્વતીનાથ ! હે શંભુ ! હે ચન્દ્રશેખર ! હે મહેશ્વર ! હે ત્રિશૂળધારી ! હે જટાજૂટધારી ! હે વિશ્વરૂપ ! આપ એક [જ સમગ્ર] જગતને વ્યાપ્ત કરનારા છો. હે પૂર્ણરૂપ પ્રભુ ! પ્રસન્ન થાઓ ! પ્રસન્ન થાઓ ! –૪

हे पार्वतीनाथ ! हे शंभो ! हे चन्द्रशेखर ! हे महेश्वर ! हे त्रिशूलधारी ! हे जटाधारी ! हे विश्वरूप ! आप एक ही [संपूर्ण] संसारके व्याप्त करनेवाले हो । हे पूर्णरूप प्रभु ! प्रसन्न हो ! –४

 

परात्मानमेकं जगद्बीजमाद्यं
निरीहं निराकारमोंकारवेद्यम ।
यतो जायते पाल्यते येन विश्वं
तमीशं भजे लीयते यत्र विश्वं ॥५॥

પરમાત્મસ્વરૂપ, અદ્વિતીય, જગતના આદિકારણ, ઈચ્છારહિત, નિરાકાર, ૐકાર, જેમના જ્ઞાનનું સાધન છે તેવા, જેમનામાંથી [વિશ્વ] જન્મે છે, જેમના વડે વિશ્વનું પાલન કરવામાં આવે છે અને જેમનામાં વિશ્વ લય પામે છે [અર્થાત વિશ્વના સર્જક, પાલક અને લયકર્તા] તે ઈશ્વરને હું ભજું છું.     — ૫

परमात्मस्वरूप, अद्वितीय, जगतके आदिकारण, ईच्छारहित, निराकार, ॐकार, जो विश्वके जन्मदाता है एवं ज्ञानके साधन है, जिनसे विश्वका पालन होता है एवं जिनमें विश्व विलिन होता है [अर्थात विश्वके सर्जक, पालक और लयकर्ता] ऐसे ईश्वरका मैं स्मरण करता हुँ । –५

 

 

न भूमिर्न चापो न वह्विर्न वायुर्न
चाकाशमास्ते न तन्द्रा न निद्रा ।
न ग्रीष्मो न शीतं न देशो न वेषो
न यस्यास्ति मूर्तिस्त्रिमूर्ति तमीडे ॥६॥

જે ભૂમિ નથી, જળ નથી, અગ્નિ નથી, વાયુ નથી અને પ્રકાશ પણ નથી, જેને તંદ્રા કે નિદ્રાવસ્થા નથી, જે ઉષ્ણ કે શીતળ નથી, જેમને કોઈ સ્થળ નથી કે વેશ નથી, જેમનું કોઈ રૂપ નથી તેવા તે [સત્વાદિરૂપ] ત્રિમૂર્તિની હું સ્તુતિ કરૂં છું. –૬

जो भूमि नही, जल नही, अग्नि नही, वायु नही एवं प्रकाश भी नही, जिनको तंद्रा एवं निंद्रावस्था नही है, जो सूरजकी भांति गरम और चन्द्रकी भांति शीतल नहीं है, जिनका न कोई स्थल है नाही कोई पहनावा है नाही कोई स्वरूप है ऐसे सात्विक स्वरूपवाली त्रिमूर्तिकी मैं स्तुति करता हुँ । –६

 

 

अजं शाश्वतं कारणं कारणानां
शिवं केवलं भासकं भासकानाम ।
तुरीयं तमःपारमाद्यन्तहीनं
प्रपद्ये परं पावनं द्वैतहीनम ॥७॥

અજન્મા, નિત્ય, કારણોના કારણરૂપ, શિવ કેવળ, પ્રકાશક પદાર્થોના પ્રકાશક, તુરીય, અજ્ઞાનરૂપી અંધકારથી પર, આદિ-અંતથી રહિત, પરમ પાવન, અદ્વિતીય [શિવજી]ને હું શરણે જાઉં છું. –૭

अजन्मा, नित्य, सभी कारणों के कारणरूप शिव केवल प्रकाशित पदार्थोके प्रकाशक, तुरीय, अज्ञानरूपी अंधकारसे उपर, आदि एवंम अंतसे बाहर, परम पावन, अद्वितीय [शिवजी]के शरणमें जाता हुँ । –७

 

 

नमस्ते नमस्ते विभो विश्वमूर्ते
नमस्ते नमस्ते चिदान्दमूर्ते ।
नमस्ते नमस्ते तपोयोगगम्य
नमस्ते नमस्ते श्रुतिज्ञानगम्य ॥८॥

હિ વિભુ ! હે વિશ્વમૂર્તિ ! આપને નમસ્કાર ! આપને નમસ્કાર ! હે ચિદાનંદમૂર્તિ ! આપને નમસ્કાર ! આપને નમસ્કાર ! તપ અને યોગથી પામી શકાય તેવા [હે પ્રભુ !] આપને નમસ્કાર ! આપને નમસ્કાર ! વેદોના જ્ઞાનથી જાણી શકાય એવા [હે પ્રભુ !] આપને નમસ્કાર ! આપને નમસ્કાર ! –૮

हे विभु ! हे विश्वमूर्ति ! आपको प्रणाम हो ! आपको प्रणाम हो ! हे चिदानंदमूर्ति ! आपको प्रणाम हो ! आपको प्रणाम हो ! योग और तपसे मिलनेवाले हे प्रभु आपको प्रणाम हो ! आपको प्रणाम हो ! वेदोके ज्ञानके माध्यमसे मिलनेवाले हे प्रभु ! आपको प्रणाम हो ! आपको प्रणाम हो ! –८

 

 

प्रभो शूलपाणे विभो विश्वनाथ
महादेव शम्भो महेश त्रिनेत्र ।
शिवाकान्त शान्त स्मरारे पुरारे
त्वदन्यो वरेण्यो न मान्यो न गण्यः ॥९॥

હે પ્રભુ ! હે શૂલપાણિ ! હે વિભુ ! હે વિશ્વનાથ ! હે મહાદેવ ! હે શંભુ ! હે મહેશ ! હે ત્રિનેત્ર ! હે ઉમાકાંત ! હે શાંત ! હે સ્મરહર ! હે ત્રિપુરારિ ! [સર્વ દેવોમાં] આપ સિવાય બીજા કોઈ [દેવ] શ્રેષ્ઠ નથી, માનનીય નથી [અને] ગણનીય [પણ] નથી. –૯

हे प्रभु ! हे शूलपाणि ! हे विभु ! हे विश्वनाथ ! हे महादेव ! हे शंभु ! हे महेश ! हे त्रिनेत्र ! हे उमाकांत ! हे शांत ! हे स्मरहर ! हे त्रिपुरारी ! सभी देवोमें आपके अलावा दूसरा कोई और श्रेष्ठ नही है, माननीय नही एवं गिनतीसे बाहर है । –९

 

 

शम्भो महेश करुणामय शूलपाणे
गौरीपते पशुपते पशुपाशनाशिन ।
काशीपते करूणया जगदेतदेकस्त्वं
हंसि पासि विदधासि महेश्वरो॓ऽसि ॥१०॥

હે શંભુ ! હે મહેશ ! હે કરુણામય ! હે શૂલપાણી ! હે ગૌરીપતિ ! હે પશુપતિ ! હે જીવોના પાશનો નાશ કરનારા ! હે કાશીપતિ ! આપ એક જ કરુણાથી આ જગતનો લય કરો છો, રક્ષણ કરો છો અને [તેને] ઉત્પન્ન [પણ] કરો છો. [ખરેખર આપ] મહેશ્વર છો. —૧૦

हे शंभु ! हे महेश ! हे करुणामय हे ! हे शूलपाणी ! हे पशुपति ! हे जीवनबंधनसे मुक्ति देनेवाले ! हे काशीपति ! आपकी एक ही करुणासे ईस जगको चलाते हो, रक्षा करते हो एवं ऊसीको उत्पन्न करते हो, आप ही महेश्वर हो । –१०

 

 

त्वत्तो जगद्भवति देव भव स्मरारे
त्वय्येव तिष्टति जगन्मृड विश्वनाथ ।
त्वय्ये गच्छति लयं जगदेतदीश
लिंगात्मकं हर चराऽचरविश्वरूपिन ॥११॥

હે દેવ ! હે ભવ ! હે કામારિ ! આપનામાં જ જગત સ્થિત છે. હે ઈશ ! હે હર ! હે ચરાચર-વિશ્વરૂપ ! આ લિંગાત્મક જગત આપનામાં જ લય પામે છે. — ૧૧

हे देव ! हे भव ! हे कामारि ! जगत आपमें ही स्थित है । हे ईश ! हे हर ! हे च्रराचर-विश्वरूप ! यह लिंगात्मक जगत आपमें ही लय होता है ॥११॥

 

શ્રી શંકરાચાર્ય
श्री शंकराचार्य

 

ॐ नमः शिवाय

शम्भु स्तुतिः

shivjiwal

 

शम्भुस्तुतिः

श्रीराम उवाच

नमामि शम्भुं पुरुषं पुराणं नमामि सर्वज्ञमपारभावम।
नमामि रुद्रं प्रभुमक्षयं तं नमामि शर्वं शिरसा नमामि॥ १ ॥

श्री राम बोले

हे पुराण पुरुष शम्भु मैं आपको नमन करता हुँ। अनंत सत्तास्वरूप सर्वज्ञको मैं नमन करता हुँ। प्रभु रुद्र्को मैं नमन करता हुँ। शर्वको मै नत मस्तक नमन करता हुँ॥१॥

 

नमामि देवं परमव्ययं तमुमापति लोकगुरु नमामि ।
नमामि दारिद्रविदारणं तं नमामि रोगापहरं नमामि ॥२॥

हे अविनाशी परम देव मैं आपको नमन करता हुँ । लोकगुरु उमापतिको नमन करता हुँ । दरिद्रताके नाशकारीको मैं नमन करता हु। रोगोको हरनेवालेको मैं नमन करता हुँ।।२॥

 

नमामि कल्याणमचिन्त्वरूपं नमामि विश्वोभ्द्वबीजरूपम ।
नमामि विश्वस्थितिकारणं तं नमामि संहारकरं नमामि ॥३॥

कल्याणस्वरूप, अचिंत्यरूप रूपवालेको मै नमन करता हुँ। विश्वके उद्भवके कारणरूप बीजको नमन। विश्वकी स्थितिके कारणरूपको मेरा प्रणाम । संहार करनेवाले भगवानको मेरा प्रणाम ।।३॥

 

नमामि गौरीप्रियमव्ययं तं नमामि नित्यं क्षरमक्षरं तम ।
नमामि चिद्रूपममेयभावं त्रिलोचनं तं शिरसा नमामि ॥४॥

गौराके प्रियतमको मेरा नमन। वह क्षर और अक्षरको मेरा नित्य नमन । त्रिनेत्रवाले, चिद्रुप और अप्रमेय स्वरूपवालेको प्रभुको मेरा प्रणाम।।४॥

 

नमामि कारुण्यकरं भवस्य भयंकरं वापि सदा नमामि ।
नमामि दातारमभीप्सितानां नमामि सोमेशमुमेशमादौ ॥५॥

संसार पर अपनी करुणा न्योछावर करनेवाले एवम मनोवांछित फलके दाता सोमनाथ उमापतिको मैं आरंभसे नमन करता हुँ ।।५॥

 

नमामि वेदत्रयलोचनं तं नमामि मूर्तित्रयवर्जितं तम ।
नमामि पुण्यं सदसद्व्यतीतं नमामि तं पापहरं नमामि ॥६॥

तीन वेदरूपी नेत्रवाले शंभुको मेरा प्रणाम । सत एवं असतसे पर है ऐसे त्रिविध मूर्तिसे रहित, पापका हरण करनेवाले पुण्यमयको मेरा प्रणाम ।।६॥

 

नमामि विश्वस्य हिते रतं तं नमामि रूपाणि बहूनि धत्ते ।
यो विश्वगोप्ता सदसत्प्रणेता नमामि तं विश्वपतिं नमामि ॥७॥

निरंतर विश्वका हित सोचनेवालेको मेरा प्रणाम । अनेक रूप धारण करनेवालेको मेरा प्रणाम । विश्वका रक्षण करनेवाले एवं सत असतके प्रणेता है ऐसे विश्वपतिको मेरा प्रणाम॥७॥

 

यज्ञेश्वरं सम्प्रति हव्यंकव्यं तथागतिं लोकसदाशिवो यः ।
आराधितो यश्च ददाति सर्व नमामि दानप्रियमिष्टदेवम ॥८॥

हव्य-कव्यस्वरूप यज्ञेश्वरको मेरा प्रणाम। सर्व लोकका हमेशा कल्याण करनेवाले जिनकी आराधना करनेसे आराधना अनुसार फल देनेवाले एवं सर्व प्रदान करनेवाले दानप्रिय ईष्टदेव – महादेवको मेरा प्रणाम।।८॥

 

नमामि सोमेश्वरमस्वतन्त्रमुमापतिं तं विजयं नमामि ।
नमामि विघ्नेश्वरनन्दिनाथं पुत्रप्रियं तं शिरसा नमामि ॥९॥

सोमेश्वरको मेरा प्रणाम । भक्तोंके आधिन उमापतिको जो विजयशील है उनको मेरा प्रणाम । विघ्नेश्वर गजाननके पिता एवं नंदीके स्वामी शिवजीको मेरा प्रणाम ।।९॥

 

नमामि देवं भवदुःखशोकविनाशनं चन्द्रधरं नमामि ।
नमामि गंगाधरमीशमीड्यमुमाधवं देववरं नमामि ॥१०॥

सांसारिक दुःख एवं शोकका नाश करनेवाले देवको मेरा प्रणाम । अपने मस्तक पर चंद्रको धारण करनेवाले देवको मेरा प्रणाम । गंगाधरको मेरा प्रणाम । स्तुति श्रेष्ठ उमापतिको मेरा प्रणाम ।।१०॥

 

नमाम्यजादीशपुरन्दरादिसुरासुरैरर्चितपादपद्मम ।
नमामि देवीमुखवादनानामिक्षार्थमक्षित्रितयं यं ऐच्छत ॥११॥

ब्रह्मा,ईंद्र,एवं असुरो जिनके चरणकमलकी पूजा करते है उनको मेरा प्रणाम देवी पार्वतीके मुखसे नीकले हरएक वचन पर ध्यान देनेकी ईच्छासे जिन्होने त्रिनेत्रकी इच्छा की उनको मेरा प्रणाम ।।११॥

 

पंचामृतैर्गन्धूपदीपैर्विचित्रपुष्पैर्विविधैश्च मन्त्रैः ।
अन्नप्रकारैः सकलोपचारैः सम्पूजितं सोममहं नमामि ॥१२॥

पंचामृत, चंदन, उत्तम धूप, दीप, विविध प्रकारके पुष्पो एवं विविध मंत्रोसे एवं अन्न इत्यादि सफल उपचारोसे पूजित प्रभुको मेरा प्रणाम ।।१२॥

 

ब्रह्मपुराण

 

ॐ नमः शिवाय

અસાઈડ

शिवगुरुवन्दना

वन्दे देवमुमापतिं सुरगुरुं वन्दे जगत्कारणं
वन्दे पन्न्गभूषणं म्रुगधरं पशूनां पतिम ।
वन्दे सूर्यशशांक वह्निनयनं वन्दे मुकुन्दप्रियं
वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शंकरम॥ –१

દેવતાના ગુરૂ ઉમાપતિ મહાદેવને હું વંદુ છું. જગતના કારણરૂપને હું વંદુ છું. સર્પભૂષણ મૃગધરને હું વંદુ છું. સૂર્ય, ચન્દ્ર તેમ જ અગ્નિરૂપી ત્રણ નેત્ર ધરાવનારને હું વંદુ છું. વિષ્ણુપ્રિયને હું વંદુ છું. ભક્તજનોના જે આશ્રય છે અને વરદાયક છે તેમને હું વંદુ છું. ભગવાન શિવજીને, શ્રી શંકરને હું વંદુ છું.

देवोंके गुरू उमापति महादेवको मेरा प्रणाम. जगतके कारणरूपको मेरा प्रणाम । सर्पभूषण मृगधरको मेरा प्रणाम। सूर्य, चन्द्र एवं अग्नि समान त्रिनेत्रवालेको मेरा प्रणाम । विष्णुके प्रियको मेरा प्रणाम । भक्तजनोके आश्रयदाता एवं वरदायकको मेरा प्रणाम । प्रभु शिव शंकरको मेरा प्रणाम ।

वन्दे सर्वजगद्विहारमतुलं वन्देन्धकनंध्वंसिनं
वन्दे देवशिखामर्णि शशिनिभं वन्दे हरेर्वल्लभम ।
वन्दे नागभुजंगभूषणधरं वन्दे शिवं चिन्मयं
वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शंकरम॥ –२

સમગ્ર જગતમાં વિહાર કરનારને હું વંદુ છું. અંધકાસુરનો નાશ કરનારને વંદુ છું. દેવોમાં શ્રેષ્ઠ અને ચન્દ્ર સમાન શુભ્ર જે છે તેમને હું વંદુ છું. શ્રી હરિના વલ્લભને હું વંદુ છું. નાગ અને સર્પરૂપી આભૂષણ ધારણ કરનારને હું વંદુ છુ. ચિન્મય શિવને હું વંદુ છું. ભક્તજનોના જે આશ્રય છે અને વરદાયક છે તેમને હું વંદુ છું. ભગવાન શિવજીને, શ્રીશંકરને હું વંદુ છું.

सारे जगतमें विहार करनेवालेको मेरा प्रणाम । अंधकासुरका नाश करनेवालेको मेरा प्रणाम । देवोमें श्रेष्ठ एवं चन्द्र समान धवलको मेरा प्रणाम। श्री हरिके वल्लभको मेरा प्रणाम. नाग और सर्परूपी आभूषणको धारण करनेवालेको मेरा प्रणाम। चिन्मय शिवको मेरा प्रणाम. भक्तजनोके आश्रयदाता एवं वरदायकको मेरा प्रणाम ।

वन्दे दिव्यमचिन्त्यमद्वयमहं वन्देर्कदर्पापहं
वन्दे निर्मलमादिमूलमनिशं वन्दे मखध्वंसिनम ।
वन्दे सत्यमनन्तमाद्यमभयं वन्देऽतिशान्ताक्रुर्ति
वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शंकरम ॥ –३

દિવ્ય, અચિંત્ય, અદ્વયને હું વંદુ  છું. સૂર્યના દર્પનો વિનાશ કરનારને હું વંદુ છું. નિર્મળ, આદિકારણને હું નિરંતર વંદુ છું. [અથવા અનિશ અર્થાત ચેષ્ટાનો અભાવ જેમનામાં નથી તેમને હું વંદુ છું] દક્ષના યજ્ઞનો નાશ કરનારને વંદુ છું. અનંત, આદ્ય, અભયસ્વરૂપને વંદુ છું. અતિ શાંત આકૃતિને વંદુ છું. ભક્તજનોના જે આશ્રય છે અને વરદાયક છે તેમને વંદુ છું. ભગવાન શિવજી, શ્રી શંકરને હું વંદુ છું.

दिव्य, अचिंत्य, अद्वायको मेरा प्रणाम । सूर्यके अभिमानका नष्ट करनेवालेको मेरा प्रणाम। निर्मल, आदिकारणको मेरा हरदम प्रणाम [एवं अनिश यानि जिनमें चेष्टाका अभाव नहीं है उनको मेरा प्रणाम]। दक्षके यज्ञका नाश करनेवालेको मेरा प्रणाम. अनंत, आद्य, अभयस्वरूपको मेरा प्रणाम । अति शांत आकृतिको मेरा प्रणाम. भक्तजनोके जो आश्रयदाता एवं वरदायक हैं ऐसे प्रभु शिव शंकरको मेरा प्रणाम ।

वन्दे भूरथमम्बुजाक्षविशिखं वन्दे श्रुतीघोटकं
वन्दे शैलशरासनं फणिगुणं वन्देऽधितूणीरकम ।
वन्दे पद्मजसारथिं पुरहरं वन्दे महाभैरवं
वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं  वन्दे शिवं शंकरं   ॥ -४-

ધરતી જેમનો રથ છે અને ભગવાન વિષ્ણુરૂપી જેમનાં બાણ છે તેમને હું વંદુ છું. શ્રુતિઓ જેમના અશ્વ છે તેમને હું વંદુ છું. મેરુ પર્વતરૂપી જેंમનું બાણ છે અને શેષનાગ જેમના બાણની પણછ છે તેમને વંદુ છું. આકાશ જેમનું ભાથુ [બાણ મૂકવાનું સાધન] છે તેમને હું વંદુ છું. બ્રહ્માજી જેના સારથિ છે તે ત્રિેપુરહરને વંદુ છું, મહાભૈરવને વંદુ છું. ભક્તજનોના જે આશ્રય છે અને વરદાયક છે તેમને વંદુ છું. ભગવાન શિવજીને શ્રીશંકરને વંદુ છું.

जिनका रथ पृथ्वी है और भगवान विष्णु जिनका बाण है उनको मेरा प्रणाम । श्रुतियाँ जिनके अश्व है उनको मेरा प्रणाम. मेरू पर्वत जिनका धनुष है और शेषनाग जिनके धनुषकी पणछ [डोर] है उनको मेरा प्रणाम । आकाश जिनका भथ्था [बाण रखनेका साधन] है उनको मेरा प्रणाम । ब्रह्माजी जिनके सारथि है ऐसे त्रिपुहरको मेरा प्रणाम, महाभैरवको मेरा प्रणाम । भक्तजनोके जो आश्रय है और वरदायक है उनको मेरा प्रणाम. भगवान शिवजी शिवशंकरको मेरा प्रणाम ।

वन्दे पँचमुखाम्बुजं त्रिनयनं वन्दे ललाटेक्षणं
वन्दे व्योमगतं जटासुमुकुटं चन्द्रार्धगंगाधरम ।
वन्दे भस्मकृतत्रिपुण्डजटिलं वन्देऽष्ट्मूर्त्यात्मकं
वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शंकरम ॥ ५॥

પંચમુખ તેમ જ ત્રિનયનને હું વંદુ છું. જેમના લલાટમાં નેત્ર છે, તેમને હું વંદુ છું. આકાશવ્યાપી જટારૂપી મુગટ ધારણ કરનારને તેમ જ અર્ધચન્દ્ર અને ગંગાને ધારણ કરનારને વંદુ છું. જેમણે ભસ્મનું ત્રિપુંડ કર્યું છે તથા જે જટાધારી છે તેમને વંદુ છું. અષ્ટમૂર્તિસ્વરૂપ જે  છે તેમને હું વંદન કરું છું. ભક્તજનોના જે આશ્રય છે અને વરદાયક છે તેમને હું વંદુ છું.

पंचमुख एवं त्रिनयनको मेरा प्रणाम । जिनके भालमें नेत्र है उनको मेरा प्रणाम । आकाश समान जटा समान मुकुट पहेनवाले एवं अर्धचन्द्र एवं गंगाको धारण करनेवालेको प्रणाम । जटाधारी जिन्होंने भस्मका त्रिपुंड किया है उनको प्रणाम । जो अष्टमूर्तिस्वरूप है उनको मेरा प्रणाम । भक्तजनोके जो आश्रय है और वरदायक है उनको मेरा प्रणाम. भगवान शिवजी शिवशंकरको मेरा प्रणाम ।।५॥

वन्दे कालहरं हरं विषधरं वन्दे मृडं धूर्जटिं
वन्दे सर्वगतं दयामृतनिधिं वन्दे नृसिंहापहम ।
वन्दे विप्रसुरार्चिताङिघ्रकमलं वन्दे भगाक्षापहं
वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिव शंकरम ॥६॥

કાળનું હરણ કરનારને હરને, વિષધરને હું વંદુ છું.  સુખસ્વરૂપ ધૂજટિને હું વંદુ છું. સર્વવ્યાપી અને દયામૃતના સાગરને હું વંદુ છું. નૃસિંહના મદનું હરણ કરનારને વંદુ છું. જેમનાં ચરણકમળો બ્રાહ્મણો અને દેવોથી પૂજિત છે તેમને હું વંદુ છું. જે ભગનેત્રોનો વિનાશ કરનાર છે તેમને વંદુ છું. ભક્તજનોના જે આશ્રય અને વરદાયક છે તેમને હું વંદુ છું. ભગવાન શિવજીને, શિવશંકરને હું વંદુ છું.

कालका नष्ट करनेवाले हरको, विषधरको मेरा प्रणाम । सुखदेनेवाले ध्रूजटिको मेरा प्रणाम । सर्वव्यापी एवं दयाके सागरको मेरा प्रणाम । नृसिंहके मदको नष्ट करनेवालेको प्रणाम । ब्राह्मिन एवं देव जिनके चरणकमलकी पूजा करते है उनको प्रणाम । भगनेत्रोके विनाशकरनेवालेको प्रणाम । भक्तजनोके जो आश्रय है और वरदायक है उनको मेरा प्रणाम. भगवान शिवजी शिवशंकरको मेरा प्रणाम ।।६॥

वन्दे मंगलराजताद्रिनिलयं वन्दे सुराधीश्वरं
वन्दे शंकरमप्रमेयमतुलं वन्दे यमद्वेषिणम ।
वन्दे कुण्डलिराजकुण्डलधरं वन्दे सहस्त्राननं
वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शंकरं ॥७॥

મંગળ રાજતાદિ પર્વત પર નિવાસ કરનારને વંદન કરું છું. દેવોના અધીશ્વરને વંદન કરું છું.  અપ્રમેય, અતુલનીય શ્રીશંકરને વંદુ છું. યમરાજના દ્વેષી અર્થાત મૃત્યુના ભયને દૂર કરનારને વંદુ છું. નાગરાજ વાસુકીરૂપી કુંડળ ધારણ કરનારને વંદુ છું. સહસ્ત્ર મુખ ધરાવનારને હું વંદુ છું. ભક્તજનોના જે આશ્રય છે અને વરદાયક છે તેમને વંદુ છું. ભગવાન શિવજીને, શ્રીશિવશંકરને વંદુ છું.

मंगलकारी राजतादि पर्वतके उपर रहनेवालेको मेरा प्रणाम । देवाधीश्वरको प्रणाम । श्रीशंकर जो अप्रमेय, अतुलनीय है उनको प्रणाम । यमराजके द्वेषी यानी मृत्युके भयको करनेवालेको प्रणाम । नागराज वासुकी जिनके कानके कुंडल है उनको प्रणाम । सहस्त्रमुखीको मेरा प्रणाम । भक्तजनोके जो आश्रय है और वरदायक है उनको मेरा प्रणाम. भगवान शिवजी शिवशंकरको मेरा प्रणाम ।।७॥

वन्दे हंसमतीन्द्रियं स्मरहरं वन्दे विरूपेक्षणं
वन्दे भूतगणेशमव्ययमहं वन्देऽर्थराज्यप्रदम ।
वन्दे सुन्दरसौरभेयगमनं वन्दे त्रिशूलायुधं
वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिव शंकरं ॥८॥

અતીન્દ્રિય, સ્મરહર તેમ જ આત્મરૂપથી વિરાજમાન પ્રભુને હું વંદુ છું. વિરૂપાક્ષને વંદુ છું. ભૂતગણના સ્વામીને, અવ્યયને વંદુ છું. સંપત્તિ તેમ જ રાજ્યનું પ્રદાન કરનારને વંદુ છું. સુંદર વૃષભ ઉપર સવારી કરનારને વંદુ છું.   ત્રિશૂળરૂપી આયુધ ધારણ કરનારને વંદુ છું. ભક્તજનોના જે આશ્રય છે અને વરદાયક છે તેમને વંદુ છું. ભગવાન શિવજીને, શ્રીશંકરને વંદુ છું.

अतीन्द्रिय, स्मरणीय एवं आत्मरूपसे बिराजमान प्रभुको मेरा प्रणाम । विरूपाक्षको प्रणाम । भूतगणके स्वामीको, अव्ययको प्रणाम । संपत्ति एवं राज्यको प्रदान करनेवालेको प्रणाम । सुंदर बैल पर सवारी करनेवालेको प्रणाम । त्रिशूल जैसे शस्त्रको धारणकरनेवालेको प्रणाम । भक्तजनोके जो आश्रय है और वरदायक है उनको मेरा प्रणाम. भगवान शिवजी शिवशंकरको मेरा प्रणाम ।। ८॥

वन्दे सूक्ष्ममनन्तमाद्यमभयं वन्देऽन्धेकारापहं
वन्दे रावणनन्दिभृंदिविनतं वन्दे सुपर्णावृतम ।
वन्दे शैलसुतार्धभागवपुषं वन्दे भयं त्र्यम्बकं
वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शंकरम ॥९॥

સૂક્ષ્મ, અનંત, આદ્ય, અભયસ્વરૂપને હું વંદુ છું. અજ્ઞાનરૂપી અંધકારનો નાશ કરનારને વંદુ  છું. રાવણ, નંદી, અને ભૃંગીથી વંદિતને હું વંદુ છું. દેવી પાર્વતીથી આલંગિતને વંદુ છું. પર્વતપુત્રી દેવી પાર્વતીરૂપી જેમનો દેહાર્ધ છે તેમને હું વંદુ છું. [પાપરૂપી શત્રુઓ માટે] ભયસ્વરૂપ ત્રિનેત્રને વંદુ છું. ભક્તજનોના જે આશ્રય છે અને વરદાયક છે તેમને વંદુ છું. ભગવાન શિવજીને શ્રીશંકરને વંદુ છું. — ૯–

सूक्ष्म, अनंत, आद्य, अभयस्वरूपको मेरा प्रणाम । अज्ञानरूपी अंधकारका नाश करनेवालेको प्रणाम । जिनको रावण, नंदी, भृंगी वंदन करते है उनको मेरा प्रणाम । जिनको पार्वती आलिंगन करती है उनको मेरा प्रणाम । पर्वतपुत्री पार्वती जिनका आधाअंग है उनको मेरा प्रणाम । [पापी शत्रुओके लिये] भयस्वरूपी त्रिनेत्रवालेको प्रणाम । भक्तजनोके जो आश्रय है और वरदायक है उनको मेरा प्रणाम. भगवान शिवजी शिवशंकरको मेरा प्रणाम ।। ९॥

वन्दे पावनमम्बरात्मविभवं वन्दे महेन्द्रेश्वरं
वन्दे भक्तजनाश्रयामरतरूं वन्दे नताभीष्टदम ।
वन्दे जह्नुसुताम्बिकेशमनिशं वन्दे गणाधीश्वरं
वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शंकरं ॥१०॥

આકાશસ્વરૂપી જેમનો વૈભવ છે તેવા પવિત્ર [શિવજી]ને વંદુ છું. મહેન્દ્રના ઈશ્વરને હું વંદુ છું.ભક્તજનો માટે જે કલ્પવૃક્ષ સમાન આશ્રય છે તેમને વન્દુ છું. નમસ્કાર કરનારને અભીષ્ટ ફળ પ્રદાન કરનારને વંદુ છું. જહ્નુમુનિની પુત્રી જાહ્નવીના તેમ જ અંબિકાના સ્વામીને હું સતત વંદન  કરું છું. ગણાધીશ્વરને હું વંદુ છું. ભક્તજનોના જે આશ્રય છે અને વરદાયક છે તેમને વંદુ છું.   ૧૦

आकाश जिनका वैभव है ऐसे पवित्र शिवजीको प्रणाम । महेन्द्रके ईश्वरको मेरा प्रणाम । भक्तजनोके लिये जो कल्पवृक्ष जैसे आश्रयदाता है उनको मेरा प्रणाम । नमन करनेवालेको अभीष्ट फल प्रदान करनेवालेको प्रणाम । जह्नमुनिकी पुत्री जाह्नवीके एवं अंबिकाके स्वामीको मेरा हमेशा प्रणाम । गणाधीश्वरको मेरा प्रणाम । भक्तजनोके जो आश्रय है और वरदायक है उनको मेरा प्रणाम. भगवान शिवजी शिवशंकरको मेरा प्रणाम ।। १०॥

ૐ નમઃ શિવાય

शिववन्दना

શિવમાનસ પૂજા

કૈલાસ પર શિવજી

આજે મહાશિવરાત્રી

रत्नै: कल्पितमासनं हिमजलै: स्नानं च दिव्यांबरम् l
नानारत्नविभूषितं मृगमदामोदांकितं चंदनम् l
जातीचंपकबिल्वपत्ररचितं पुष्पं च धूपं तथा l
दीपं देव दयानिधे पशुपते ह्यत्कल्पितं गृह्यताम् ll

હે દેવ ! હે દયાનિધિ ! આ રત્નજડિત સિંહાસન, શીતળ જળથી સ્નાન, અનેક પ્રકારનાં રત્નોથી વિભૂષિત દિવ્ય વસ્ત્ર, કસ્તુરીની સુવાસથી સુવાસિત મલયગિરિનું ચંદન, જૂઈ, ચંપો અને બિલ્વપત્રથી રચિત પુષ્પમાળા, ધૂપ અને દીપ – આ સર્વ માનસિક પૂજા હે મહાદેવ આપ ગ્રહણ કરો.

सौवर्णे नवरत्नखंडरचिते पात्रे घृतं पायसम् l
भक्ष्यं पंचविधं पयोदधियुतं रंभाफलं पानकम् l
शाकानामयुतं जलं रुचिकरं कर्पुरखंडोज्जवलन् l
तांबूलं मनसा मया विरचितं भक्त्या प्रभो स्वीकुरु ll

 

હે પ્રભુ ! મેં નવીન રત્નખંડોથી જડિત સોનાના પાત્રમાં ઘી-મિશ્રિત ખીર, દૂધ અને દહીં સહિત પાંચ પ્રકારનાં વ્યંજન, કેળા, શરબત, અનેક પ્રકારનાં શાક, કપૂરથી સુવાસિત મીઠું પવિત્ર જળ અને તાંબૂળ – આ સર્વ મન દ્વારાભક્તિપૂર્વક રચીને આપને પ્રસ્તુત કર્યું છે કૃપા કરી આપ તેનો સ્વીકાર કરો.

छ्त्रं चामरयोर्युगं व्यजनकं चादर्शकं निर्मलम् l
वीणाभेरिमृदंगकाहलकला गीतं च नृत्यं तथा l
साष्टांग प्रणति: स्तुतिर्बहुविद्याह्येतत्समस्तं मया l
संकल्पेन समर्पितं तव विभो पूजां गृहाण प्रभो ll

 

છત્ર, બે ચામર, પ6ખા, નિર્મળ દર્પણ, વીણા, ભેરી, મૃદંગ, દુદુંભી એ સર્વ વાદ્યોનુ સંગીત ગીત અને નૃત્ય, સાષ્ટાંગ પ્રણામ તથા નાનાવિધ સ્તુતિ – આ સર્વ હું સંકલ્પથી જ આપને સમર્પિત કરું છું. હે સર્વવ્યાપી ભગવાન ! કૃપા કરીને એનો સ્વીકાર કરો.

आत्मात्वंगिरिजा मति: सहचरा: प्राणा: शरीरं गृहम् l
पूजा ते विषयोपभोगरचना निद्रा समाधि स्थिति: l
संचार: पदयो: प्रदक्षिणविधि: स्तोत्राणि सर्वा गिरो l
यद्यत्कर्म करोमि तत्तदखिलं शंभो तवाराधनम् ll

 

હે શંભુ ! મારો આત્મા એ [સાક્ષાત] આપ જ છો, મારી બુદ્ધિ એ પાર્વતી છે,મારા પ્રાણ [ઈન્દ્રિયો] આપના સેવકગણ છે, મારો દેહ [આપનું] નિવાસસ્થાન [અર્થાત મંદિર] છે, સંપૂર્ણ વિષયભોગની રચના [ઉપભોગ] આપની [ષોડશોપચાર] ‘ પૂજા છે, [જ્યાં આપની સાથે મિલન થાય છે તે] નિદ્રા સમાધિની સ્થિતિ જ છે, પગ દ્વારા હરવું ફરવું એ [આપની] પરિક્રમા જ છે. સર્વ વાણી [જે કાંઈ હું બોલું છું તે] [આપનાં] સ્તોત્ર જ છે. [આ રીતે] હું જે જે પણ કર્મ કરું છું તે તે આપની આરાધના જ છે.

करचरणकृतं वाक्कायजं कर्मजं वा l
श्रवणनयनजं वा मानसंवाऽपराधम् l
विहितमविहितं वा सर्वमेतत्क्षमस्व l
जय जय करुणाब्धे श्रीमहादेव शम्भो ll

 

હાથ, પગ, વાણી, શરીર, કર્મ, કર્ણ, ચક્ષુ કે મનથી જે અપરાધ થયા હોય તે વિહિત હોય કે અવિહિત; એ સર્વ માટે હે કરુણા સાગર, હે મહાદેવ, હે શંભુ મને ક્ષમા કરો. આપનો જય થાઓ, જય થાઓ.

–શ્રી શંકરાચાર્ય

 
[ગુજરાતીમાં ભષાંતર શ્રી વિદિતાનંદજી મહારાજે કર્યું છે. પુસ્તક:- વન્દે શિવમ શંકરમ]

ૐ નમઃ શિવાય

अर्धनारीनटेश्वरस्तोत्रम

                                                    अर्धनारीनटेश्वरस्तोत्रम

 

 

चाम्पेयगौरार्धशरीरकाये कर्पूरगौरार्धशरीरकाय
धम्मिल्लकायै च जटाधराय नमः शिवायै च नमः शिवाय

ચંપાના પુષ્પ સમાન ગૌર અર્ધ શરીરવાળા પાર્વતીજીને તેમજ કર્પૂર સમાન ગૌર અર્ધ શરીરવાળા શિવજીને, મોતી અને ફૂલોથી સુશોભિત અંબોડાવાળા [धम्मिल्लकाये] શિવાને તેમજ જટાળા શિવજીને નમસ્કાર.

चम्पाके पुष्प समान गौर अर्ध शरीरवाले पार्वतीजीको एवम कर्पूर समान गौर अर्ध शरीरवाले शिवजीको, मोती और फूलोसे सुशोभित केशवाले [धम्मिल्लकायै] शिवाको एवम जटावाले शिवजीको प्रणाम

कस्तूरिकाकुंकुमचर्चितायै चितारजःपुंजविचर्चिताय
कृतस्मरायै विकृतस्मराय नमः शिवायै च नमः शिवाय [२]

કસ્તૂરી અને કુમકુમથી લિપ્ત થયેલાં પાર્વતીજીને તેમજ ચિતાની રજના પૂંજથી લિપ્ત થયેલા શિવજીને, કામદેવને જિવાડનારાં શિવાને તેમજ કામદેવનો નાશ કરનારા શિવજીને નમસ્કાર.

कस्तुरी और कुमकुमसे लिपटे हुए पार्वतीजीको एवम चिताकी राखके ढेरसे लिपटे हुए शिवजीको, कामदेवको जगानेवाले शिवाको एवम कामदेवका नाश करनेवाले शिवजीको प्रणाम.

चलत्क्रणत्कंकणनूपुरायै पादब्जराजत्फणिनूपुराय
हेमांगदायै भुजगांगदाय नमः शिवायै च नमः शिवाय [३]

 

હલવાથી ઝણકતા હાથમા કંકણ અને પગમા નૂપુર ધારણ કરનારા્ને તેમજ ચરણકમળમાં સર્પોનાં સુશોભિત નૂપુર ધારણ કરનારાને અને ભૂજાઓમાં સોનાનાં બાજુબંધ [अंगद] પહેરવાવાળા શિવાને તેમજ ભૂજાઓમાં સર્પોના બાજુબંધ પહેરવાવાળા શિવજીને નમસ્કાર.

जिनके हाथमें खनकते हुए कंगन और पैरमें नूपुर है एवम जिनके चरणकमलमें सर्परूपी नूपुर हैऔर जिनकी भूजा पर सोनेके बाजुबंद [अंगद] लिपटे हुए है ऐसे शिवाको एवम जिनकी भूज पर सर्पोके बाजुबंद लिपटे हुए है ऐसे शिवजीको प्रणाम

विशालनीलोत्पललोचनायै विकासिपंकेरुहलोचनाय
समेक्षणायै विषमेक्षणाय नमः शिवायै च नमः शिवाय … [४]

પ્રફુલ્લિત નીલકમળ સમાન નેત્ર ધરાવનારાંને તેમજ વિકસિત કમળ સમાન નેત્ર ધરાવનારાને, સમ નેત્ર ધરાવનારા શિવાને તેમજ ત્રિનેત્ર ધરાવનારા શિવજીને નમસ્કાર.

प्रसन्न नीलक्मल समान नेत्रवालेको एवम संपूर्ण तरहसे विकसित कमल समान नेत्रवालेको, दो नेत्रवाले शिवाको और त्रिनेत्रवाले शिवजीको प्रणाम

मन्दारमालाकलितालकायै कपालमालांकितकन्धराय
दिव्याम्बरायै च दिगम्बराय नमः शिवायै च नमः शिवाय …५

જેમનાં વાંકડિયા વાળ મંદાર પુષ્પોની માળાથી સુશોભિત છે તેમજ જેમની ગરદન ખોપરીની માળાથી શોભાયમાન છે, જેમણે દિવ્ય અંબર ધારણ કર્યાં છે તેમજ જેમણે દિશારૂપી વસ્ત્ર [નિઃવસ્ત્ર] ધારણ કર્યા છે એવાં શિવા શિવને નમસ્કાર.

जिनके घुंघराले बाल मंदार पुष्पोकी मालासे सुशोभित है एवम जिनकी गरदन खोपडीओंकी मालासे सुशोभित है, जिसने दिव्य वस्त्र धारण किये हो एवम जिसने दिशाओंके वस्त्र धारण किये याने निःवस्त्र हो ऐसे शिवा शिवको प्रणाम

अम्भोधरश्यामलकुन्तलायै तडित्प्रभाताम्रजटाधराय
निरीश्वरायै निखिलेश्वराय नमः शिवायै च नमः शिवाय [६]

જળથી ભરેલા વાદળ [अम्भोधर] સમાન શ્યામલ કેશ ધરાવનારાંને, વીજળીની પ્રભા જેવી ચમકતી તામ્રવર્ણી જટા ધારણ કરનારાને, જેમને કોઈ ઈશ્વર નથી તેવાં [પરમ સ્વતંત્ર]ને અને સર્વ લોકના સ્વામીને-શિવાને નમસ્કાર અને શિવજીને નમસ્કાર (૬)

जिनके श्यामल केश जलसे भरे बादल [अम्भोधर] समान है एवम जिनकी ताम्रवर्णीय जटा चमकीली बीजली समान है, जो हंमेशा स्वतंत्र है यानी जिनके कोई ईश्वर नहीं है एवम जो सर्व लोकके स्वामी है ऐसे शिवा शिवको प्रणाम

प्रपंचसृष्ट्युन्मुखलास्यकायै समस्तसंहारकताण्डवाय
जगज्जनन्यै जगदेकपित्रे नमः शिवायै च नमः शिवाय (७)

વિશ્વપ્રપંચના સર્જનને અનુકૂળ નૃત્ય કરનારાંને, સમસ્ત [વિશ્વપ્રપંચનો] સંહાર કરનાર તાંદવ નૃત્ય કરનારાને, જગતનામ [એકમાત્ર] માતાને અને જગતના એકમાત્ર પિતાને — શિવાને નમસ્કાર અને શિવજીને નમસ્કાર. [૭]

जो विश्वप्रपंचके सर्जनके अनुकूल नृत्य करनेवालेको एवम समस्त विश्वप्रपंचका संहार करनेवाला तांडव नृत्य करनेवालेको, विश्वमाताको एवम विश्वपिताको अर्थात शिवा शिवको प्रणाम

प्रदीप्तरत्नोज्जवलकुण्डलायै स्फुरन्महापन्नगभूषणाय
शिवान्वितायै च शिवान्विताय नमः शिवायै च नमः शिवाय [८]

 

અત્યંત ઝળહળતાં રત્નોનાં ઉજ્જવળ કુંડળ ધારણ કરનારાંને, ફૂંફાડા મારતા મહાન સર્પોનાં આભૂષણ ધારણ કરનારને, શિવજીથી સમન્વિત થયેલાંને અને શિવા[પાર્વઈ]થી સમન્વિત થયેલાને — શિવાને નમસ્કાર અને શિવજીને નમસ્કાર (૮)

जिन्होंने अति झगमगते रत्नोके उज्जवल कुंडल पहने है एवम जिन्होंने अति भयानक सर्पोंके आभुषण पहने है, जो शिवजीसे समन्वित हुए हो एवम जो शिवासे शिवा [पार्वतीजी]से समन्वित हुए हो ऐसे शिवा शिवको प्रणाम [८]

एतत्पठेदष्टकमिष्टदं यो भक्त्या स मान्यो भुवि दीर्घजीवी
प्राप्नोति सौभाग्यमनन्तकालं भूयात्सदा तस्य समस्तसिद्धिः (९)

જે [મનુષ્ય] આ ઈષ્ટ [ગમતી વસ્તુ]નું પ્રદાન કરનાર અષ્ટકનો ભક્તિપૂર્વક પાઠ કરે છે તે સંસારમાં સન્માનિત થાય છે, દીર્ઘજીવી થાય છે, અનંતકાળ સુધી તે સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત કરે છે અને તેને સદા સમસ્ત સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે. (૯)

जो मनुष्य यह ईष्ट वस्तुका प्रदान करनेवाला अष्टकका भक्तिपूर्वक पाठ करता है वह संसारमें सन्मानित होता है, दीर्घायु होता है, अनंत काल तक वह सौभाग्य प्राप्त करता है एवम उसको हम्मेश समस्त सिद्धि प्राप्त होती है (९)

                                                                                                   —श्री शंकराचार्य

                      [ગુજરાતીના અનુવાદકઃ- ‘તત્વતીર્થ’ અમદાવાદ]

 

                                                ॐ नमः शिवाय

शिवपंचाक्षरस्तोत्रम

 

शिवपंचाक्षरस्तोत्रम

 

नागेंद्रहाराय त्रिलोचनाय भस्मांग रागाय महेश्वराय|
नित्याय शुद्धाय दिगंबराय तस्मे “न” काराय नमः शिवायः॥

हे महेश्वर, आपके गलेमे शेषनाग स्वरूप हार है! जिनके सूर्य,चन्द्र एवं अग्नि समान तीन नेत्र है! आप भस्मसे लेपित है! आपके वस्त्र दिशायें हैं [अर्थात निःवस्त्र है] हे महेश्वर! आपके शुद्ध एवं ‘न’अक्षर द्वारा जानेवाले स्वरूपको प्रणाम!

मंदाकिनी सलिल चंदन चर्चिताय नंदीश्वर प्रमथनाथ महेश्वराय|
मंदारपुष्प बहुपुष्प सुपूजिताय तस्मे “म” काराय नमः शिवायः॥

गंगाजल एवं चन्दनसे आपकी पूजा हुई है, मंदार पुष्प एवं अन्य अनेक पुष्पों द्वार आपकी अर्चना हुई है ! हे नन्दीके अधिपति,प्रमथ गणोंके स्वामी, हे महेश्वर आपके ‘म’अक्षर द्वारा जाने गये स्वरूपको नमस्कार हो !

शिवाय गौरी वदनाब्जवृंद सूर्याय दक्षाध्वरनाशकाय|
श्री नीलकंठाय वृषभद्धजाय तस्मै “शि” काराय नमः शिवायः॥

हे परम कल्याणकारी स्वरूप! आप माँ पार्वतीजीके मुखकमल पर प्रसन्नता लानेवाले सूर्य स्वरूप हो ! हे धर्म [वृषभ]ध्वजाधारी, हे नीलकंठ शिवजी आपके ‘शि’ अक्षर द्वारा माने गये स्वरूपको नमस्कार हो !

वसिष्ठ कुभोदव गौतमाय मुनींद्र देवार्चित शेखराय|
चंद्रार्क वैश्वानर लोचनाय तस्मै “व” काराय नमः शिवायः॥

वसिष्ठ, अगस्त्य एवं गौतम ईत्यादि श्रेष्ठ मुनिओं एवं ईन्द्र आदि देवता द्वारा आपके मस्तककी पूजा हुई है ! सूर्य, चन्द्र एवम अग्नि आपके नेत्र है ! हे ‘व’ अक्षरसे जानेवाले शिवजी आपको नस्कार हो !

यज्ञस्वरूपाय जटाधराय पिनाकस्ताय सनातनाय|
दिव्याय देवाय दिगंबराय तस्मै “य” काराय नमः शिवायः॥

हे जटाधारी आप यज्ञस्वरूप हो, हे पिनाकधारी [पिनाकधनुषधारी]आप सनातन दिव्य पुरुष हो ! हे दिगंबर देव शिवजी आपके ‘य’ अक्षरसे जानेवाले स्वरूपको नमस्कार हो !

पंचाक्षरमिदं पुण्यं यः पठेत शिव सन्निधौ|
शिवलोकं वाप्नोति शिवेन सह मोदते॥

जो कोई यह पवित्र पंचाक्षरी स्तोत्रका नित्य पठन करता है उसे शिवलोक प्राप्त होता है एवम शिवजीके सानिध्यका सुख प्राप्त होता है !

ॐ नमः शिवाय

द्वादशज्योतिर्लिङगस्तोत्रम

                                             

                                                 द्वादशज्योतिर्लिङगस्तोत्रम

सौराष्ट्रे सोमनाथं च श्रीशैले मल्लिकार्जुनम
उज्जयिन्यां महाकालमोङ्कारममलेश्वरम

સૌરાષ્ટ્રમાં સોમનાથ અને શ્રીશૈલ ઉપર મલ્લિકાર્જુન, ઉજ્જૈનમાં મહાકાળ,ઓંકારેશ્વર અથવા અમલેશ્વર     ૧

परल्यां वैद्यनाथं च डाकिन्यां भीमशङ्करम
सेतुबन्धे तुं रामेशं नागेशं दारुकावने

પરલીમાં વૈદ્યનાથ અને ડાકિનીમાં ભીમાશંકર, સેતુબંધમાં રામેશ્વર અને દારુકાવનમાં નાગેશ્વર,     ૨

वाराणस्यां तु गौतम विश्वेशं त्रम्बकं गौतमीतटे
हिमालये तु केदारं धृश्मेशं च शिवालये

જ્યારે વારાણસીમાં વિશ્વેશ્વર, ગૌતમી [ગોદાવરી]ને કિનારે ત્ર્યંબકેશ્વર, હિમાલયમાં કેદારેશ્વર અને શિવાલયમાં ધુશ્મેશ્વર,   ૩

एतानि ज्योतिर्लिंङ्गानि साथं प्रातः पठेन्नरः
सप्तजन्मकृतं पापं स्मरेणन विनश्यति

જે મનુષ્ય પ્રતિદિન પ્રાતઃકાળે અને સંધ્યાકાળે આ બાર જ્યોતિર્લિંગ[નાં નામ]નો પાઠ કરે છે તેનાં સાત જન્મોમાં કરેલાં પાપ [આ લિંગોના] સ્મરણમાત્રથી નાશ પામે છે. ૪

ૐ  નમઃ શિવાય