શિવ સ્વરૂપ

                                      આજે પોષ વદ એકમ

Elephanta

Elephanta

 

                                              શિવ સ્વરૂપ


સ્વામી સચ્ચિદાનંદજીના કહેવા મુજબ

     પૌરાણિક કથા મુજબ બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ વચ્ચે વિવાદ ઊભો થયો : આપણા બન્ને વચ્ચે મોટું કોણ? :

    આમ જોવા જઈએ તો મોટા હોવાનો રોગ પુરાણ કાળથી ચાલતો આવ્યો છે. અરે! હું તો કહું છું કે દેવતાઓમાં પ્રચલિત હતો પછી મનુષ્યમાં તો હોય જ ને!!!!!!!!

       જેવો વિવાદ ઊભો થયો કે તરત જ બન્ને વચ્ચે વિશાળ, ઓળ-છોળ વિનાનું શિવલિંગ પ્રગટ થયું. અને બન્નેએ નિર્ણય લીધો કે જે આ લિંગનો છેડો પ્રથમ શોધે તે મોટું. બ્રહ્માજી ઉપર ગયા અને વિષ્ણુજી નીચે ગયા. આમ તેઓ બન્ને દિવ્યવર્ષો ચાલતા જ રહ્યા પણ છેડો ન આવ્યો. મનુષ્ય પણ પરમેશ્વરની શોધમાં વર્ષો સુધી ભટક્યા જ કરે છે અને જ્યારે તે હારે છે ત્યારે જ કૃપાને પાત્રને બને છે.

          અનંત વર્ષો સુધી નિરંતર અંત શોધવાના પ્રયત્ન કર્યા છતાં શિવલિંગનો અંત ન આવવાથી બન્ને હાર્યા, થાક્યા અને શરણે આવ્યા.

તવૈશ્ચર્ય યત્નાયદુપરિ વિરંચિર્હરિરઘ:
પરિચ્છેતું યાતાવનલવનમલસ્કંધ વષુવ:
તતો ભક્તિશ્રદ્ધાભરગુરૂગૃણદભ્યાં ગિરિશ યત
સ્વયં તસ્યે તાભ્યાં તવ કિમતુવૃત્તિર્ન ફલતિ
-મહિમ્નસ્તોત્ર, 10

   હે પ્રભુ તમારૂં અનંત સ્વરૂપ બતાવો તો જ જાણી શકાય. તે સાધનસાધ્ય નહિ પણ કૃપાસાધ્ય છે.

           શિવનું આદિ પ્રતીક લિંગ છે જ્યારે વિષ્ણુનું આદિ પ્રતીક શલિગ્રામ છે. શિવલિંગ નર્મદાજીમાંથી કુદરતી રીતે નીકળે છે જ્યારે શાલિગ્રામ ગંડકી નદીમાંથી નીકળે છે. શાલિગ્રામમાં સોનાનો અંશ હોવાથી તેનું ચરણામૃત લેવાનો રિવાજ છે. શિવલિંગનું ચરણામૃત લેવાનો રિવાજ નથી.

       શિવજી મુખ્યત: જ્ઞાનવૈરાગ્યના દેવ છે, એટલે તેમની પૂજા અતિ સરળ છે. સ્નાન, ભસ્મ, ચંદન, બીલીપત્ર વગેરે સામાન્ય વસ્તોથી જ તેઓ તૃપ્ત થાય છે. શિવજી ખૂબ ઉદાર છે માટે તે ભોળાનાથ કહેવાય છે. જ્યારે તે આપવા બેસે છે ત્યારે પાર વિનાનું આપવા બેસે છે. બસ એક જ રાત્રિનું જાગરણ તથા ઉપાસનાથી બધું મળી જાય છે.

          શિવ ઉપાસના બહુ પ્રાચીન છે. આપણાં તીર્થોમાં મોટાભાગનાં તીર્થો આશુતોષ મહાદેવજીનાં છે. શાસ્ત્રોની દૃષ્ટિએ શિવપૂજા ખૂબ પ્રાચીન છે જેના પ્રતિક રૂપે ઈલોરા અજંતાની ગુફામાં તેમજ એલિફંટાની ગુફાઓમાં મળી આવેલી પ્રતિમાઓ છે.

     આજે પણ ઘણી જગ્યાએ શિવપૂજાના અધિકારી માત્ર બ્રાહ્મણોને જ છે. જ્યારે શિવરાત્રિ કથાનુસાર એક એકમેલો ઘેલો ન્હાયા વગરનો પારધી ભીલ પણ પૂજા કરી શકે તો ક્ષત્રિય, વૈશ્ય,ક્ષુદ્ર કેમ નહીં? પરમાત્માના દરબારમાં સૌ સૌ સરખા છે. માણસ માત્ર છે. તેમની પાસે નથી કોઈ જાતિ કે નથી સ્ત્રી, પુરુષનો ભેદભાવ. પુરુષો જેટલો સ્ત્રીઓને પણ શિવપૂજનનો અધિકાર છે. વેદમંત્રોને પ્રકાશમાં લાવનારી તો લોપામુદ્રા, ગાર્ગી વગેરે સ્ત્રીઓ જ હતી.
શિવજીની પ્રથમ પૂજા પાર્વતીજીએ કરી હતી. પાર્વતીજી પણ સ્ત્રી છે, એટલે બાકીની સ્ત્રીઓ પણ શ્રદ્ધા ભક્તિથી શિવપૂજન કરે તેમાં શું અજુગતું હોઈ શકે????????

[વધુ આવતા લેખમાં]

                                                  

                                                  ૐ નમઃ શિવાય

Advertisements

One comment on “શિવ સ્વરૂપ

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s